Boże Narodzenie w polskich domach to przede wszystkim magia rodzinnych spotkań przy stole uginającym się od pierogów, karpia i makowca. Niestety, po Wigilii często zostaje nam góra różnego rodzaju bioodpadów – ości z ryby, obierki z warzyw i owoców, resztki sałatek czy domowych ciast. Co z nimi zrobić, by nie zanieczyszczać środowiska, a przy okazji zadbać o porządek w domu?
Zasady segregacji bioodpadów – co oznacza brązowy pojemnik?
Zgodnie z Ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach od 1 stycznia 2021 roku w Polsce obowiązuje powszechny nakaz segregacji odpadów komunalnych. Co ważne, od 2024 roku bioodpady są obowiązkowo oddzielane, a nieprzestrzeganie tego wymogu może skutkować podwyższoną opłatą za wywóz śmieci lub karą do 500 zł.
- Bioodpady to odpady biodegradowalne, które rozkładają się naturalnie w kompoście w ciągu mniej niż 12 miesięcy. Do brązowego pojemnika trafiają zatem m.in. resztki roślinne, obierki warzyw i owoców, fusy z kawy czy skorupki jaj.
- Odpady bio nie są tym samym co odpady zmieszane, wrzucane do czarnego pojemnika. Trafiają do niego wszystkie pozostałe śmieci, w tym bioodpady zanieczyszczone tłuszczem, resztki mięsa czy opakowania, które nie nadają się do kompostowania i przyczyniają się do zwiększonej emisji metanu na składowiskach
Poświąteczne bioodpady – co może trafić do brązowego pojemnika?
Po Świętach wiele osób zastanawia się, jak prawidłowo pozbyć się resztek świątecznych przysmaków. Pojemniki na bioodpady wypełniają się wtedy obierkami, fusami, resztkami ciast czy łuskami rybnymi, które mogą naturalnie rozłożyć się w kompoście.
Do brązowego pojemnika możesz wrzucać m.in.:
- obierki warzyw i owoców, np. ziemniaki z sałatki jarzynowej, marchew, seler, kapusta z pierogów, jabłka, pomarańcze czy mandarynki;
- łuski i ości karpia – czyste resztki rybne, które ulegają rozkładowi;
- fusy i skorupki, w tym torebki fusy po herbacie i kawie, skorupki jajek, resztki z kompotu z suszu;
- resztki ciast i produkty roślinne – suche pierniki, makowiec bez tłustego kremu, resztki barszczu czerwonego (bez mięsa), zwiędłe kwiaty, rozdrobnione drewno (np. z choinki);
- inne biodegradowalne resztki – skórki orzechów, łupiny owoców, resztki chleba, warzywa przeterminowane lub zepsute, które nadają się do kompostu.
Takie odpady możesz wrzucać luzem lub w specjalnych workach biodegradowalnych, unikając zwykłych foliowych torebek, które nie nadają się do kompostowania i mogą zanieczyścić bioodpady.
Co zrobić, jeśli nie mamy brązowego pojemnika na bioodpady?
Brak brązowego pojemnika na bioodpady nie zwalnia Cię z obowiązku segregacji. W takiej sytuacji możesz:
- założyć kompostownik w ogrodzie, gdzie zmieszasz bioodpady z liśćmi, ziemią lub resztkami roślin. Stworzysz w ten sposób wartościowy kompost do nawożenia ogródka;
- wywieźć odpady do PSZOK-u – harmonogram funkcjonowania najbliżej placówki sprawdzisz na stronie internetowej swojej gminy;
- kupić worki biodegradowalne i wystawić je do odbioru wraz z innymi odpadami segregowanymi zamiast pojemnika.
Czego nie wrzucać do pojemnika BIO? Najczęstsze błędy po Świętach
Po świątecznym biesiadowaniu brązowy pojemnik może kusić, aby wrzucić do niego wszystko, co zostanie na stole. Niestety, niektóre resztki nie nadają się do kompostowania – mogą psuć proces fermentacji, wydzielać nieprzyjemny zapach lub przyciągać gryzonie. Aby uniknąć problemów i nie narazić się na kary, pamiętaj, że do bioodpadów nie należy wrzucać:
- mięsa, kości i tłuszczu – resztki karpia ze skórą, ości ze śledzi, tłusty barszcz z mięsem, resztki schabu czy pasztetu. Te produkty rozkładają się powoli i mogą wydzielać nieprzyjemny zapach;
- produktów odzwierzęcych – nabiał, resztki kutii z makiem i serem, oleje po smażeniu. Zanieczyszczają proces fermentacji i mogą spowodować gnicie bioodpadów;
- papieru i opakowań – papierowe serwetki, tłuste tacki po pierogach, folie po przyprawach czy opakowania po czekoladkach. Nie rozkładają się w kompoście i utrudniają prawidłową biodegradację;
- innych odpadów, takich jak sztuczne dekoracje, ziemia czy popiół z kominka.
Wspomagamy naszych klientów w wywozie odpadów spożywczych – skontaktuj się z nami!
Praktyczne wskazówki na Święta – jak ograniczyć ilość bioodpadów?
W ostatnich latach coraz większą popularnością cieszy się tzw. kuchnia zero waste, która zakłada gotowanie w taki sposób, aby zminimalizować marnowanie żywności. Trend ten znajduje zastosowanie zwłaszcza w okresie świątecznym, kiedy przygotowujemy duże ilości potraw i często zostają nam resztki. Co możemy zrobić, aby temu zapobiec? Mamy na to kilka pomysłów:
- zamrażaj resztki – nie wyrzucaj obierek po warzywach, ponieważ mogą Ci posłużyć np. do aromatycznego bulionu. Fusy z kawy świetnie sprawdzą się jako naturalny peeling, a ości z karpia możesz wykorzystać do zupy rybnej;
- gotuj z resztek – spróbuj w tym roku gotować tak, aby ograniczyć ilość bioodpadów. Możesz np. ugotować barszcz z całych buraków, a obierki przeznaczyć do kompostu. Z resztek ciasta do uszek oraz farszu (np. po kapuście z grzybami) przygotuj pierogi lub krokiety, które zjesz od razu lub zamrozisz. Możesz też przygotować sałatkę jarzynową z warzyw, które zostały Ci po rosole, a mięso wykorzystać do przygotowania świątecznego pasztetu;
- planuj zakupy – kupuj tyle, ile rzeczywiście potrzebujesz. Większe porcje możesz dzielić z sąsiadami lub rodziną, aby uniknąć nadwyżek i marnowania jedzenia;
- wykorzystuj resztki – skórki po cytrusach mogą posłużyć Ci do przygotowania domowych mydeł i kosmetyków, a zwiędłe liście ziół możesz wysuszyć i wykorzystać jako przyprawy;
- wybieraj wielorazowe opakowania – zamiast jednorazowych tacek i ręczników papierowych wybieraj tacki silikonowe i pojemniki wielokrotnego użytku, a także lniane ściereczki i woreczki materiałowe zamiast papieru czy folii;
- udaj się do jadłodzielni – jeśli po Świętach zostaną Ci większe ilości nieprzetworzonych produktów lub gotowych posiłków, przekaż je do lokalnej jadłodzielni. Dzięki temu nadwyżki trafią do osób potrzebujących, zamiast trafiać na wysypisko lub do kompostu.
Jak widać, Święta nie muszą wiązać się z ogromną ilością wyrzucanych resztek i niepotrzebnym obciążeniem środowiska. Wystarczy mądre planowanie, kreatywne wykorzystanie produktów oraz odpowiednia segregacja bioodpadów, aby zarówno domownicy, jak i planeta mogli na tym skorzystać. Jeśli natomiast prowadzisz lokal gastronomiczny i zmagasz się z dużymi ilościami odpadów po Świętach, skorzystaj ze wsparcia naszej firmy FOREST Gospodarka Odpadami, która pomoże Ci bezpiecznie i zgodnie z przepisami zagospodarować bioodpady.
Wszystkim czytelnikom i klientom życzymy zdrowych, spokojnych i pełnych radości świąt Bożego Narodzenia. Niech będzie to dla Was czas rodzinnego ciepła, pysznego jedzenia i świadomego dbania o środowisko!
