Produkty po terminie przydatności do spożycia, odpady z produkcji żywności, resztki z gastronomii czy niesprzedane pieczywo nie zawsze muszą kończyć swój żywot na składowisku. W wielu przypadkach można je wykorzystać do produkcji energii elektrycznej i ciepła w procesie odzysku R3, realizowanym w biogazowniach. Pozwala to nie tylko ograniczyć ilość odpadów, ale również odzyskać cenną energię z materii organicznej. Jak przebiega ten proces i jakie odpady mogą trafić do biogazowni?
Produkty po terminie przydatności do spożycia, odpady z produkcji żywności, resztki z gastronomii czy niesprzedane pieczywo nie zawsze muszą kończyć swój żywot na składowisku. W wielu przypadkach można je wykorzystać do produkcji energii elektrycznej i ciepła w procesie odzysku R3, realizowanym w biogazowniach. Pozwala to nie tylko ograniczyć ilość odpadów, ale również odzyskać cenną energię z materii organicznej. Jak przebiega ten proces i jakie odpady mogą trafić do biogazowni?
Każdego roku wyrzucamy ogromne ilości żywności. Część produktów nadal nadaje się do spożycia, jednak znaczna część ostatecznie staje się odpadem. Niesie to za sobą nie tylko ogromne straty finansowe, ale również marnowanie surowców, energii i wody wykorzystanych do produkcji żywności.
Skala problemu jest bardzo duża. Z danych projektu PROM, realizowanego przez Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, wynika, że w Polsce każdego roku marnujemy 4,84 mln ton żywności. Około 60% tej ilości pochodzi z gospodarstw domowych, jednak znaczące ilości odpadów powstają również w rolnictwie, przetwórstwie spożywczym i handlu. Przedsiębiorcy z tych sektorów każdego dnia mierzą się z koniecznością właściwego zagospodarowania produktów, które utraciły przydatność do spożycia.
Problem ma jednak charakter globalny. Program Środowiskowy ONZ (UNEP) podaje, że w 2022 r. zmarnowano ponad miliard ton żywności. Dane te pokazują, że odpady spożywcze stanowią ogromny, wciąż niewykorzystany potencjał. Zamiast trafiać na składowiska, mogą posłużyć do produkcji biogazu, a następnie energii elektrycznej i ciepła.
R3 to jeden z procesów odzysku odpadów organicznych. W przypadku odpadów spożywczych najczęściej oznacza ich przetwarzanie w biogazowniach z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej, określanej również fermentacją metanową. W polskim i unijnym prawie odpadowym kod R3 obejmuje recykling lub regenerację substancji organicznych, które nie są wykorzystywane jako rozpuszczalniki.
Podczas fermentacji mikroorganizmy rozkładają materię organiczną i wytwarzają biogaz, który wykorzystuje się do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Po zakończeniu procesu pozostaje tzw. poferment, który może znaleźć zastosowanie jako nawóz organiczny. Dzięki temu wykorzystanie odpadów spożywczych pozwala odzyskać ich wartość i ograniczyć ilość odpadów trafiających na składowiska.
Proces odzysku rozpoczyna się jeszcze przed dostarczeniem odpadów do biogazowni. Firma produkcyjna, sklep, restauracja czy zakład przetwórczy musi prawidłowo sklasyfikować odpad, zapewnić odpowiednie warunki jego magazynowania oraz przekazać podmiotowi posiadającemu wymagane zezwolenia na transport i zagospodarowanie. Po dostarczeniu do instalacji pracownicy usuwają zanieczyszczenia i oddzielają opakowania od frakcji organicznej. Następnie rozdrabniają materiał i przygotowują go do fermentacji. W szczelnych komorach, bez dostępu tlenu, bakterie rozkładają materię organiczną i wytwarzają biogaz.
Powstały biogaz trafia do jednostki kogeneracyjnej, która jednocześnie produkuje energię elektryczną i ciepło. Energia może zasilać samą instalację lub zostać przekazana do sieci, natomiast ciepło wykorzystuje się m.in. do ogrzewania budynków oraz prowadzenia procesów technologicznych. Po zakończeniu fermentacji pozostaje poferment, który można wykorzystać np. w rolnictwie jako nawóz organiczny.
Do biogazowni trafiają przede wszystkim odpady spożywcze, których nie można już wykorzystać zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem. Najczęściej są to 3 grupy odpadów:
Wszystkie te odpady mają jedną wspólną cechę – zawierają dużą ilość materii organicznej. Dzięki temu dobrze sprawdzają się w procesie fermentacji beztlenowej i można je wykorzystać do produkcji biogazu, a następnie energii elektrycznej i ciepła.
Wykorzystanie odpadów spożywczych w procesie R3 przynosi szereg korzyści zarówno dla środowiska, jak i przedsiębiorców.
Jeśli w Twojej firmie powstają odpady spożywcze – niezależnie od tego, czy prowadzisz sklep, piekarnię, restaurację, zakład produkcyjny czy stołówkę – warto zadbać o ich prawidłowe zagospodarowanie już na etapie powstawania. Zacznij od kilku podstawowych działań:
Pamiętaj też, że wykorzystanie odpadów spożywczych w procesie R3 nie wymaga od przedsiębiorcy inwestowania we własną infrastrukturę. Za transport, przekazanie odpadów oraz ich przetworzenie odpowiadają wyspecjalizowane podmioty, dzięki czemu firma może skupić się na swojej podstawowej działalności.
FOREST Gospodarka Odpadami od 2009 r. wspiera przedsiębiorców na terenie Śląska w kompleksowym gospodarowaniu odpadami. Zapewniamy odbiór i transport odpadów spożywczych oraz pomagamy w prowadzeniu dokumentacji i dopełnieniu obowiązków związanych z systemem BDO i UPPZ Kategorii 3 (Uboczne Produkty Pochodzenia Zwierzęcego). Jeśli w Twojej firmie powstają odpady nienadające się do spożycia, przeterminowane lub pokonsumpcyjne, skontaktuj się z nami. Pomożemy zorganizować ich odbiór i przekazanie do odpowiednich instalacji odzysku, dzięki czemu wykorzystanie odpadów spożywczych będzie przebiegało zgodnie z obowiązującymi przepisami.
